Marketensters

Marketensters De marketensters bestaan uit (vlnr): Marlies Wolters, Marjo Dauben, Manuela Nissen en Wilma van Pol.

Een marketentster (ook: zoetelaar of zoetelaarster) was een wasdame van een legereenheid. Vaak was de vrouw getrouwd met een militair beneden de rang van onderofficier. Legereenheden die te velde trokken werden vaak vergezeld van die dame die de soldaten in haar eenheid, tijdens de rustpauzes, voorzag van een borreltje en een hartig hapje. Het leger kende toentertijd nog geen eigen kantinedienst. Tijdens het verblijf in de kazerne verzorgden de marketentsters de soldatenkantine en verrichtten ook werkzaamheden als het wassen en onderhouden van de kleding van de soldaten.

In de negentiende eeuw werd in het Nederlandse leger de functie van marketentster aan strikte regels gebonden. Zo werd onder andere bepaald dat de marketentster getrouwd moest zijn met een lid van het onderdeel. Ook werd vastgelegd wat zij mocht verkopen en tegen welke prijs. Naast een uniform dat een sterke gelijkenis vertoonde met dat van haar eenheid, kreeg de marketentster ook een penning waarop haar naam en het legeronderdeel was vermeld. Het Nederlandse leger kende nog tot in de twintigste eeuw marketentsters. Daarna werd hun functie overgenomen door de kantinedienst. De Koninklijke Landmacht maakt bij ceremoniële gelegenheden nog gebruik van marketentsters.
Sinds 1973 hebben de Limburgse schutterijen weer officiële marketentsters in uniform, die ook aan wedstrijden deelnemen.

Het begrip is afgeleid van markentare, dat ‘verkopen’ betekent.

Legereenheden die te velde trokken werden vergezeld van een dame die de soldaten voorzag van een hapje en een borrel. Het leger kende vroeger geen eigen kantinedienst, tijdens het verblijf in de kazerne verrichten de marketentsters ook werkzaamheden als het wassen en onderhouden van de soldatenkleren. Naast het uniform dat een sterke gelijkenis vertoonde met het uniform van haar eenheid, kreeg de marketentster ook een penning waarop haar naam en die van het legeronderdeel was vermeld.

In 1973 deed de marketentster haar intrede in het Limburgse schutterswezen, sindsdien vergezelt zij de schutterij met een mandje en vaatje.

In de mand zit brood, worst en kaas, het vat is gevuld met jenever, vieux of een Limburgse kruidenbitter. Het aantal marketentsters groeit nog steeds, in Limburg zijn er meer dan 300 actief. Om de functie van marketentster meer inhoud te geven wordt er sinds 1991 jaarlijks het Marketentstertreffen gehouden.

Tijdens het schuttersfeest marcheren tientallen schutterijen door het dorp, tijdens de optocht gaat de aandacht van de toeschouwers vooral uit naar de bordjesdrager, bieleman, vaandeldrager, generaal, koning en koningin. Toon met een gulle lach uw respect voor de marketentster, nu u weet dat zij niet de eerste de beste is. Zonder haar kan de hongerige en dorstige sjöt de weg naar roem op zijn buik schrijven en is hij niet in staat om ook maar één bölke af te knallen.

Zo ziet u maar, uiteindelijk zijn het toch weer de vrouwen die de dienst uitmaken.